Friszke, Andrzej

Friszke, Andrzej (1956- ) – historyk, publicysta, wykładowca akademicki.

Kariera akademicka: Absolwent studiów historycznych (1975-1979) na Uniwersytecie Warszawskim. Jako osoba powiązana z opozycją antykomunistyczną miał zakaz zatrudnienia w nauce (nieformalnie wydany przez SB). Po studiach podjął pracę jako dziennikarz – w 1981 r. został redaktorem działu historycznego w „Tygodniku Solidarność”, a rok później wszedł do redakcji tygodnika „Więź”, w którym do dziś szefuje działowi historycznemu. Współpracował z wydawnictwami emigracyjnymi, w szczególności „Zeszytami Historycznymi” w Paryżu. W latach 1983-1984 był stypendystą Fundacji im. Herdera w Wiedniu. Jego kandydaturę zgłosił prof. Władysław Bartoszewski. Prowadził też badania naukowe w Londynie. Stopień naukowy doktora otrzymał w 1994 r., habilitację – 2000 r., a profesurę nadano mu w 2009 r. Od 1995 r. prowadzi zajęcia dydaktyczne, początkowo w Europejskim Studium Dziennikarstwa, od 1998 r. w Collegium Civitas. W latach 1999-2006 był członkiem Kolegium Instytutu Pamięci Narodowej. Od 2013 r. jest członkiem korespondentem Polskiej Akademii Nauk. Obecnie profesor w Instytucie Studiów Politycznych PAN.

Wyjazdy zagraniczne: Austria (Wiedeń 1983-1984), Wielka Brytania (Londyn).

Działalność polityczna i społeczna: opozycjonista antykomunistyczny, członek Klubu Inteligencji Katolickiej (od 1980 r.).

Nagrody, wyróżnienia, odznaczenia i tytuły: laureat nagród: Fundacji PolCul (1990), „Odry” (1994), Polskiej Fundacji Kulturalnej w Londynie (1995), „Za osiągnięcia w badaniach polonijnych” (2000), Nagrody im. Jerzego Giedroycia (2001), Nagrody im. ks. dr. Leopolda Otto (2005), Nagrody „Polityki” (2011),  Nagrody im. Kazimierza Moczarskiego (2011); odznaczony Srebrnym Medalem „Zasłużony Kulturze Gloria Artis” (2005), Krzyżem Kawalerskim (2006) i Krzyżem Oficerskim (2011) Orderu Odrodzenia Polski; otrzymał tytuł honorowego obywatela Warszawy (2025).

Zainteresowania badawcze, wybrane publikacje: dzieje rządu polskiego i podziemia w kraju podczas II wojny światowej, opozycja polityczna w PRL, losy inteligencji katolickiej w komunistycznej Polsce; Książki: „Opozycja polityczna w PRL 1945–1980”, „Oaza na Kopernika. Klub Inteligencji Katolickiej 1956–1989”, „Anatomia buntu. Kuroń, Modzelewski i komandosi”, „Polska. Losy państwa i narodu 1939-1989”, „Rewolucja Solidarności 1980-1981”, „Między wojną a więzieniem. Młoda inteligencja katolicka 1945-1953”, „Sprawa jedenastu”, „Zawód: historyk”.