Koj, Aleksander

Koj, Aleksander (1935-2016) – biochemik, lekarz, trzykrotny rektor Uniwersytetu Jagiellońskiego (1987-1990, 1993-1996 oraz 1996-1999).

Kariera akademicka: W wieku 16 lat, za zezwoleniem ministerstwa, rozpoczął studia medyczne w Krakowie. Z inspiracji prof. Bolesława Skarżyńskiego na drugim roku medycyny zainteresował się biochemią, a rok później zatrudniony został na stanowisku młodszego asystenta w Katedrze Chemii Fizjologicznej. Podjął wówczas decyzję, że w przyszłości nie będzie praktykującym lekarzem, lecz zajmie się naukowo biochemią medyczną. Studia medyczne ukończył w 1957 r., odbył staż i już jako lekarz uzyskał specjalizację z analityki medycznej. Rozprawę doktorską pt. „Synteza glutationu w komórkach krwi ludzkiej” obronił w 1961 r. na Wydziale Lekarskim Akademii Medycznej w Krakowie. Po zwolnieniu z pracy na AM (1968) znalazł zatrudnienie na stanowisku adiunkta w Katedrze Biochemii i Biofizyki UJ (pracował w niej aż do przejścia na emeryturę). W 1969 r.  uzyskał habilitację, w 1976 r. – profesurę nadzwyczajną, a w 1991 r. – profesurę zwyczajną. Ceniony i lubiany dydaktyk. Wypromował 15 doktorów, a nad 60 magistrantami sprawował opiekę naukową.

Wyjazdy zagraniczne: Wielka Brytania (Londyn 1963 i 1967-1968), Kanada (MacMaster University w Hamilton 1976-1977 i 1984-1985), Stany Zjednoczone (University of Georgia w Athens 1991-1992).

Wyróżnienia i nagrody: uhonorowany doktoratem honoris causa przez 4 uniwersytety: Uniwersytet w Cleveland w 1990 r., Hartfort University w Connecticut w 1995, State University of New York, Buffalo w 1999 i Uniwersytet Jagielloński w 2005; członek czynny PAU (od 1990 r.) i rzeczywisty PAN (1991); laureat wielu nagród: Nagrody Sekretarza Naukowego PAN w 1977 i 1986 r., Nagrody Ministerstwa Edukacji Narodowej I stopnia w 1988 r., Nagrody Fundacji na rzecz Nauki Polskiej w 1996, Nagrody Fundacji Alfreda Jurzykowskiego w 1998 i nagrody Miasta Krakowa za osiągnięcia w dziedzinie nauki i techniki (2006); odznaczony Medalem Komisji Edukacji Narodowej w 1983, a w 2011 r. Krzyżem Komandorskim Orderu Odrodzenia Polski.

Zainteresowania badawcze, wybrane publikacje: białka ostrej fazy i reakcja komórek na stan zapalny organizmu; monografie (współautorstwo): „The Acute Phase Response to Injury and Infection” i „Interleukin-6-type cytokines” oraz ok. 200 artykułów doświadczalnych i przeglądowych poświęconych ww. tematyce.