Wierzbicka, Anna

Wierzbicka, Anna (1938- ) – językoznawczyni i kognitywistka, autorka teorii naturalnego metajęzyka semantycznego (Natural Semantic Metalanguage, NSM), w 2024 r. zaliczona do grona 5 najważniejszych lingwistów na świecie.

Kariera akademicka: W 1954 r., w wieku 16 lat, rozpoczęła studia polonistyczne na UW. Po uzyskaniu magisterium pracowała w Instytucie Badań Literackich PAN. Rozprawę doktorską dot. składni i stylistyki polskiej prozy renesansowej obroniła w 1964 r., mając zaledwie 25 lat. Habilitację otrzymała pięć lat później. Obydwie dysertacje powstały pod opieką naukową prof. Marii Renaty Mayenowej. Od 1973 r. pracowała na Australian National University w Canberze. Obecnie emerytowana profesorka tegoż uniwersytetu.

Działalność społeczna: członkini Australian Academy of Humanities, Australian Academy of Social Science i Polskiej Akademii Umiejętności.

Wyjazdy zagraniczne: Moskwa, Massachusetts Institute of Technology, Australian National University w Canberze.

Nagrody i wyróżnienia: Nagroda Humboldta dla Zagranicznych Badaczy w dziedzinie humanistyki (1995), Nagroda Fundacji na Rzecz Nauki Polskiej („polski Nobel”) w dziedzinie nauk humanistycznych i społecznych (2010); wyróżniona doktoratami honoris causa Uniwersytetu Marii Curie-Skłodowskiej (2004) i Uniwersytetu Warszawskiego (2006); w 2024 r. zaliczona do 5 najważniejszych lingwistów na świecie.

Zainteresowania badawcze, wybrane publikacje: semantyka i związki języka z umysłem oraz społeczeństwem; Semantic primitives (1972), Lingua Mentalis: The semantics of natural language (1980), Semantic and lexical universals: theory and empirical findings (z C. Goddard, 1994), Understanding Cultures Through Their Key Words: English, Russian, Polish, German, Japanese (1997) [polskie tłumaczenie: Słowa klucze. Różne języki – różne kultury (2007)], Emotions Across Languages and Cultures: Diversity and universals (1999), What Did Jesus Mean? Explaining the Sermon on the Mount and the Parables in simple and universal human concepts (2001) [wyd. polskie: Co mówi Jezus? Objaśnianie przypowieści ewangelicznych w słowach prostych i uniwersalnych (2002)], Experience, Evidence, and Sense: The hidden cultural legacy of English (2010), Imprisoned in English: The hazards of English as a default language (2014).